ธพ. เปิดข้อมูลห่วงโซ่น้ำมันทั้งระบบ ย้ำโปร่งใส–ชวนสังคมร่วมตรวจสอบ ลุยเข้มกักตุน

วันที่ 26 มีนาคม 2569 นายสราวุธ แก้วตาทิพย์ อธิบดีกรมธุรกิจพลังงาน (ธพ.) เปิดเผยว่า กรมได้เปิดเผยข้อมูล “ห่วงโซ่อุปทานน้ำมัน” ของประเทศอย่างครบวงจร เพื่อสร้างความโปร่งใสและให้สังคมร่วมตรวจสอบ ตั้งแต่ต้นทางการนำเข้าน้ำมันดิบ การกลั่น การจัดเก็บ จนถึงการกระจายสู่ผู้ใช้ปลายทาง

ทั้งนี้ ไทยนำเข้าน้ำมันดิบจากตะวันออกกลาง 53% ตะวันออกไกล 11% ผลิตในประเทศ 9% และอีก 27% จากสหรัฐฯ เวสต์แอฟริกา และลาตินอเมริกา ก่อนเข้าสู่กระบวนการกลั่นเป็นน้ำมันดีเซลพื้นฐาน (B0) ได้ 78.286 ล้านลิตรต่อวัน โดย ณ วันที่ 24 มีนาคม 2569 มีสต็อกน้ำมันดีเซลพื้นฐานรวม 854 ล้านลิตร

สำหรับการบริหารจัดการน้ำมันดีเซล B0 แบ่งออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ ส่งออกไปประเทศเพื่อนบ้าน 5.85 ล้านลิตร จำหน่ายให้ภาคอุตสาหกรรม และนำไปผสมไบโอดีเซล (B100) เป็นน้ำมันดีเซล B7 สำหรับจำหน่ายในประเทศ ซึ่งปัจจุบันมีการผลิตน้ำมันดีเซลหมุนเร็วรวม 90.29 ล้านลิตรต่อวัน มีสต็อก 43 ล้านลิตร และมียอดจำหน่ายในประเทศรวม 85.757 ล้านลิตร โดยเป็นการจำหน่ายให้ผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา 10 (Jobber) 6.337 ล้านลิตร

นายสราวุธ กล่าวว่า ธพ. ได้กำหนดให้ผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา 7 รายงานข้อมูลการรับ–จ่ายน้ำมันรายวันจากคลังทั่วประเทศ ซึ่งมีทั้งหมด 92 แห่ง โดยในจำนวนนี้เป็นคลังสำรอง 53 แห่ง ปัจจุบันมีผู้ค้าต้องรายงาน 18 ราย ส่งข้อมูลแล้ว 13 ราย และอยู่ระหว่างติดตามอีก 5 ราย พร้อมทั้งเพิ่มรายละเอียดการขนส่ง เช่น ปลายทางและทะเบียนรถ เพื่อส่งต่อให้หน่วยงานด้านกฎหมายตรวจสอบ

นอกจากนี้ กรมยังพัฒนาระบบติดตามการขนส่งน้ำมัน Fuel-DM เพื่อให้สามารถตรวจสอบเส้นทางการขนส่งได้แบบย้อนกลับ ตั้งแต่วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2569 เป็นต้นมา ป้องกันการลักลอบและสร้างความโปร่งใสในระบบ

ในส่วนของสถานการณ์การขาดแคลนน้ำมัน จากการตรวจสอบสถานีบริการทั่วประเทศ 2,649 แห่ง ระหว่างวันที่ 15–17 มีนาคม 2569 พบว่าปิดให้บริการ 9.1% มีน้ำมันบางชนิดหมดหรือใกล้หมด 72.2% และมีน้ำมันเพียงพอ 18.7% โดยมีสาเหตุหลักจากความต้องการใช้น้ำมันเพิ่มขึ้น 45.7% การจัดสรรน้ำมันลดลง 40% รวมถึงปัญหารถขนส่งไม่เพียงพอและคลังน้ำมันไม่มีสินค้า

ขณะเดียวกัน ธพ. ได้ร่วมกับตำรวจและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตรวจสอบคลังน้ำมัน 7 แห่ง ระหว่างวันที่ 21–23 มีนาคม ไม่พบความผิดปกติ อย่างไรก็ตาม เมื่อวันที่ 25 มีนาคม ได้ตรวจพบการลักลอบกักเก็บน้ำมันในพื้นที่ อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี ปริมาณประมาณ 40,000 ลิตร โดยไม่ได้รับอนุญาต และได้ดำเนินการยึดของกลางเพื่อดำเนินคดี ซึ่งมีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

“กรมธุรกิจพลังงานทำงานอย่างโปร่งใส ตรวจสอบได้ และไม่ยอมให้ใครเอาเปรียบประชาชน พร้อมดำเนินคดีกับผู้กระทำผิดทุกราย” นายสราวุธ กล่าว