วช. จับมือ TEI และภาคธุรกิจไทย หนุนเศรษฐกิจหมุนเวียน มุ่งยุติมลพิษพลาสติก ตามสนธิสัญญาพลาสติกโลก

สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ร่วมกับสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (TEI), องค์กรธุรกิจเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน (TBCSD), สมาคมความร่วมมือภาครัฐ ภาคธุรกิจ ภาคประชาสังคม เพื่อจัดการพลาสติกและขยะอย่างยั่งยืน (PPP Plastics) เปิดเวทีเสวนา “การขับเคลื่อนเศรษฐกิจหมุนเวียนของประเทศไทยกับสนธิสัญญาพลาสติกโลก (Global Plastic Treaty)” ภายในงาน “มหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2568 (Thailand Research Expo 2025)” ณ โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์ เซ็นทรัลเวิลด์ กรุงเทพฯ

เวทีนี้มีเป้าหมายเพื่อระดมความร่วมมือทุกภาคส่วนในการยุติมลพิษพลาสติก ผ่านการเสริมสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับ “สนธิสัญญาพลาสติกโลก” ที่กำลังอยู่ระหว่างการจัดทำ และส่งเสริมการจัดการขยะอย่างยั่งยืนภายใต้หลักเศรษฐกิจหมุนเวียน ทั้งในระดับนโยบายและการปฏิบัติเชิงพื้นที่

ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ เป็นประธานเปิดงาน โดยมี ดร.วิจารย์ สิมาฉายา ผู้อำนวยการ TEI เลขาธิการ TBCSD และนายกสมาคม PPP Plastics กล่าวต้อนรับ

ภายในงานมีการเสวนา 2 หัวข้อหลัก ได้แก่

1. “ความพร้อมของประเทศไทยกับสนธิสัญญาพลาสติกโลก”

รศ.ดร.สัญญา สิริวิทยาปกรณ์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ระบุว่า ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา (2562–2567) ประเทศไทยมีงานวิจัยกว่า 300 รายการเกี่ยวกับการจัดการพลาสติก โดยผลวิจัยเน้นเทคโนโลยีวัสดุทางเลือก การย่อยสลายทางชีวภาพ การรีไซเคิลขั้นสูง และเทคโนโลยีดิจิทัล พร้อมชี้ว่า “ไมโครพลาสติก” จากทุกชนิด รวมถึงพลาสติกชีวภาพ มีความเสี่ยงต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อม

ด้าน ดร.ผานิต รัตสุข ผู้อำนวยการกองจัดการกากของเสียและสารอันตราย กรมควบคุมมลพิษ ชี้ว่า สนธิสัญญาพลาสติกโลกเป็นทั้ง “โอกาสและความท้าทาย” ของไทย ทุกภาคส่วนต้องร่วมกันปรับตัว ตั้งแต่ต้นทางอย่างผู้ผลิต ไปจนถึงผู้บริโภค พร้อมหนุนรัฐออกมาตรการควบคู่โครงสร้างพื้นฐานและนวัตกรรมจัดการขยะอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อเปลี่ยนวิกฤตเป็นโอกาสสร้างเศรษฐกิจหมุนเวียน

2. “การขับเคลื่อนเศรษฐกิจหมุนเวียนเชิงพื้นที่”

ดร.ภาณุวัฒน์ อ่อนเทศ ผู้อำนวยการสำนักงานยุทธศาสตร์จัดการมูลฝอย สำนักสิ่งแวดล้อม กทม. กล่าวว่า กรุงเทพมหานครขับเคลื่อนระบบจัดการขยะด้วยแนวทาง 3R (Reduce, Reuse, Recycle) ลดการใช้ทรัพยากร และเพิ่มการหมุนเวียนของวัสดุกลับเข้าสู่ระบบการผลิต ลดขยะฝังกลบและก๊าซเรือนกระจก

นายวีระ ขวัญเลิศจิตต์ เลขาธิการสมาคม PPP Plastics กล่าวว่า โครงการ PPP Plastics ดำเนินงานตั้งแต่ปี 2561 ตามเป้าหมาย Roadmap การจัดการขยะพลาสติก โดยเน้นพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน สร้างฐานข้อมูล และผลักดันนวัตกรรม พร้อมขยายผลผ่าน “Smart Recycling Hub” และการฝึกอบรมซาเล้งและร้านรับซื้อของเก่าเพื่อเสริมพลังระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนให้เป็นรูปธรรม

นายสายัณห์ รุ่งเรือง รองประธานวิสาหกิจชุมชนบ้านเอื้ออาทรระยอง (วังหว้า) นำเสนอกรณีตัวอย่าง “ธนาคารขยะ” ที่ดำเนินการมาแล้วกว่า 10 ปี เพื่อส่งเสริมการแยกขยะในครัวเรือนและสร้างจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อมในชุมชน

เปิดตัวสมาคมฯ อย่างเป็นทางการ

ในช่วงท้าย ดร.วิจารย์ สิมาฉายา ได้แถลงเปิดตัว “สมาคมความร่วมมือภาครัฐ ภาคธุรกิจ ภาคประชาสังคม เพื่อจัดการพลาสติกและขยะอย่างยั่งยืน” อย่างเป็นทางการ พร้อมประกาศความร่วมมือ “Building Ecosystem for Plastic Circularity” เพื่อรวมพลังภาคีทุกภาคส่วน ขับเคลื่อนการจัดการพลาสติกตามแนวทาง Circular Economy สู่เป้าหมาย “ยุติมลพิษพลาสติก” ตามกรอบ Global Plastic Treaty